Descrizione

1476-1500 · cart., guardie cartacee · cc. 6 + 182 (alle cc. Ir-IIv estratti da Giovanale, Giovan Mario Filelfo, Seneca, Orazio, Ovidio, Cicerone; a c. IIIr-v tavola delle opere di mano del copista; la numerazione più recente computa anche i fogli di guardia e numera 121 la c. 111) · mm 211×154 (c. 3). Specchio rigato: 211×154 = 23 [142] 46×29/5 [80] 5/35. Righe: righe 28, linee 27. Disposizione del testo: a piena pagina. Decorazione: 1476-1500; iniziali: semplici, filigranate; titoli in inchiostro rosso; segni di paragrafo in rosso; stemma degli Speroni all'interno dei piatti. Legatura: 1401-1500; distacco quasi completo del piatto anteriore per rottura dei nervi; dorso danneggiato; traccia di fermaglio. Storia: a c. Ir: "Si quis huius libri scriptorem noscere vellet Bernardinus scripsit Speronus nomine dictus" (ripetuto all'interno del piatto posteriore); a c. 188v: "Questo libro si è de Bernardin fiolo de misser Bortolamio Speroni"; a c. 1r sigla e data?: "F O 1645" (cf. Cod. 601 della Biblioteca del Seminario vescovile di Padova). Copista: Speroni, Bernardino: degli Alvarotti (professore di medicina nello Studio patavino; Pesenti, Professori, 202-204); Bernardinus Speronus (c. Ir). Possessore: Speroni, Bernardino: degli Alvarotti (professore di medicina nello Studio patavino; Pesenti, Professori, 202-204). cc. 7r-19r Autore: Persius Flaccus, Aulus <34-62> (DOC, 2, 1453). Titolo identificato: Satirae, DOC, 2, 1453. cc. 19r-20v Titolo elaborato: Estratti da autori vari. cc. 21r-29r Autore: Rossi, Lorenzo (IBI, 9, 3040). Titolo presente: Vita P. Ovidii Nasonis (c. 21r). Prologo inc. Ciceronem romanae facundiae in oratoriis institutiis (c. 21r). Testo inc. Fuit igitur poeta noster claris parentibus (c. 21v). cc. 29r-30r Autore: Ausonius, Decimus Magnus . Titolo identificato: Musarum inventa et munera, AL, 664. Testo inc. Clio gesta canens trasacti tempora reddit (c. 29r). Osservazioni: nel manoscritto opera attribuita a Virgilio con il titolo Carmina de novem Musis. cc. 30r-v Titolo presente: De kalendis (c. 30r). Testo inc. Si vis scire de kalendis nonis et idibus cuius libet mensis (c. 30r). c. 31r Autore: Lentulus Spinther, Publius Cornelius (DOC, 2, 1204-1206). Titolo identificato: Epistola Lentuli, Stegmuller, 158, 1. Testo inc. Aparuit temporibus istis et adhuc est homo magnae virtutis (c. 31r). cc. 33r-34v Autore: Venantius Fortunatus (PMA 673). Titolo identificato: Ad Felicem episcopum De Pascha, PL 138, 1084; PL 7, 285. Testo inc. Salve feste dies toto venerabilis aevo... Tempora florigero rutilant distincta sereno (c. 33r). Osservazioni: nel manoscritto opera attribuita a Lattanzio con il titolo De Christi resurrectione. cc. 35r-36v Autore: Claudianus, Claudius (DOC, 1, 515-516). Titolo identificato: Phoenix, Carmina minora, 27. Testo inc. Oceani summo circumfluus aequore lucus (c. 35r). cc. 37r-40v Autore: Ovidius Naso, Publius . Titolo identificato: De nuce, Walther, Initia, 12505. Testo inc. Nux ego iuncta viae cum sim sine crimine vitae (c. 37r). cc. 40v Autore: Ausonius, Decimus Magnus . Titolo identificato: Musarum inventa et munera, AL, 664. Testo inc. Clio gesta canens trasacti tempora reddit (c. 40v). Osservazioni: nel manoscritto opera attribuita a Virgilio con il titolo Carmina de novem musis. cc. 41r-44v Titolo elaborato: Estratti da autori vari. c. 45r Autore: Maximinus (anche: Maximinus Arianus; episcopus Gothorum; DOC, 2, 1309). Titolo identificato: De Y littera, AL, 632. Testo inc. Littera Pytagorae discrimine secta bicorni (c. 45r). c. 45r Traduttore: Guarini, Guarino <1374-1460> (DBI, 60, 357-369). Autore: Hesiodus. Titolo identificato: Opera et dies, DOC, 2, 932. Testo inc. Tota simul facili vitia ipsa (c. 45r); vv. 287-292. cc. 45v-56r Autore: Vergilius Maro, Publius . Titolo presente: Appendix vergiliana (c. 45v). Testo inc. Vir bonus; Culex; De rosis nascentibus; Copa; Est et non; De rosis (45v). cc. 57r-69v Autore: Maximianus: Etruscus (PMA, 474). Titolo identificato: Elegiae, DOC, 2, 1309. Testo inc. Emula quid cessas finem properare senectus (c. 57r). Osservazioni: nel manoscritto opera attribuita a Cornelio Gallo. c. 69v Autore: Gallus, Caius Cornelius . Titolo identificato: Ad Lydiam, Walther, Initia, 10534. Testo inc. Lidia bella puella candida / quae bene superas lac et lilium (c. 69v). cc. 70r-71v Autore: Beccadelli, Antonio <1394-1471> (DBI, 7, 400-406). Titolo identificato: Elegia ad Iohannem Lamolam, Bertalot, Initia. Poesia, 1135. Testo inc. Desine me placida verbis abducere terra (c. 70r). c. 72r Autore: Beccadelli, Antonio <1394-1471> (DBI, 7, 400-406). Titolo identificato: Ad Luciam Mauram, Bertalot, Initia. Poesia, 4510. Testo inc. Pulchrior argento es sed eris pulchrior auro (c. 72r). cc. 72r-75v Autore: Filelfo, Giovanni Mario <1426-1480> (DBI, 47, 626-631). Titolo identificato: Laus Veronae, Bertalot, Poesie, 2798. Testo inc. Inclyta marmoreis olim fundata columnis (c. 72r). cc. 75v-76v Autore: Filelfo, Giovanni Mario <1426-1480> (DBI, 47, 626-631). Titolo elaborato: Estratti. cc. 77r-79r Autore: Vergilius Maro, Publius . Titolo presente: Moretum (c. 77r). Testo inc. Iam nox hybernas bis quinque peregerat horas (c. 77r). cc. 79r-80v Autore: Guarini, Guarino <1374-1460> (DBI, 60, 357-369). Titolo identificato: Carmina, Bertalot, Initia. Poesia, 439. Testo inc. Barbara quem duro Germania monte creavit (c. 79r). cc. 81r-85r Autore: Ovidius Naso, Publius (DOC, 2, 1405). Titolo identificato: Sappho Phaoni, DOC, 2, 1406. Testo inc. Cun quis ubi aspecta est studiosae littera dextre (c. 81r). cc. 85r-87v Autore: Guarini, Guarino <1374-1460> (DBI, 60, 357-369). Titolo identificato: Elegiae, Bertalot, Initia. Poesia, 5389. Sommario inc. Roscida puniceis surgens aurora quadrigis (c. 85r). cc. 89r-100v Autore: Vibius Sequester (DOC, 2, 1782). Titolo identificato: De fluminibus, fontibus, lacubus, nemoribus, paludibus, montibus, gentibus per litteras libellus, ed. Lipsiae 1967. Prologo inc. Quanto ingenio ac studio, filio carissime (c. 89r). Testo inc. Achelous Aetholiae primus eripuisse terram dicitur (c. 89v). cc. 101r-102r Autore: Sallustius Crispus, Gaius . Titolo presente: In M. Tullium Ciceronem invectiva (c. 101r). Testo inc. Graviter et iniquo animo maledicta tua paterem (c. 101r). cc. 102v-105v Autore: Cicero, Marcus Tullius . Titolo presente: In C. Sallustium Crispum invectiva (c. 102v). Testo inc. Ea demum magna voluptas est Crispe Salusti equalem (c. 102v). cc. 105v-122v Traduttore: Bruni, Leonardo <1370-1444> (DBI, 14, 618-633). Autore: Plato (DOC, 2, 1514-1515). Titolo identificato: Crito, DOC, 2, 1514. Testo inc. Quid huc advenisti, o Crito, an non adhuc summum est mane (c. 105v). cc. 123r-144v Autore: Johannes: Monachus (BISLAM, 193). Titolo presente: Sermones (c. 123r). Primo testo inc. Si quirent lacrime nostre ullo modo (c. 123r). cc. 145r-152r Autore: Hieronymus (DOC 2, 937-946). Titolo identificato: Vita sancti Pauli primi eremitae, DOC, 2, 942; BHL 6596; CPL 617; PL 23, 17-28. cc. 153r-170r Destinatario: Corbinello, Angelo . Epitomatore: Guarini, Guarino <1374-1460> (DBI, 60, 357-369). Traduttore: Guarini, Guarino <1374-1460> (DBI, 60, 357-369). Autore: Plutarchus . Titolo identificato: De liberis educandis, DOC, 2, 1524. Lettera di dedica inc. Maiores nostros, Angele mi suavissime, non admirari et maximis (c. 153r). Testo inc. Quidnam est quod de ingenuorum educatione liberorum (c. 153v). cc. 170v-171v Autore: Lucianus (DOC, 2, 1258). Traduttore: Marsuppini, Carlo (anche Carlo Aretino; DBI, 71, 14-20). Titolo presente: Dialogus (c. 170v). Testo inc. Mercurius virtus deos per epistulas oravit modo ut ad se (c. 170v). cc. 173r-183v Autore: Donatus, Aelius. Titolo identificato: Vita Vergilii, DOC, 1, 654. Testo inc. Publius Virgilius Maro parentibus modicis fuit (c. 173r). c. 185rv Altra relazione di D.I.: Maximianus: Etruscus (PMA, 474). Titolo identificato: Elegia, Walther, Initia, 578. Testo inc. Emula quid cessas finem properare senectus (c. 185r). Osservazioni: nel manoscritto opera attribuita a Cornelio Gallo. cc. 186r-187v Autore: Johannes: Monachus (BISLAM, 193). Titolo elaborato: Sermone. Testo inc. Savete come questo nostro amicissimo sia stata persona dabene (c. 186r). Osservazioni: volgarizzamento. Bibliografia non a stampa: A. Coi, Catalogus codicum manuscriptorum Bibliothecae Seminarii Patavini cui rerum et nominum index praeponitur, [1810-1839], Padova, Seminario Vescovile, 153-158. Bibliografia a stampa: P.O. Kristeller, Iter Italicum, 2, London-Leiden 1967, 9. F.T. Coulson, Hitherto Unedited Medieval and Reinassance Lives of Ovid (I), in "Medieval Studies", 49 (1987), 152-207, qui 170. J. Hankins, Plato in the Italian Renaissance, 2, Leiden 1990, 708. L. Bertalot, Initia humanistica latina. Initienverzeichnis lateinischer Prosa und Poesie aus der Zeit des 14. bis 16. Jahrhunderts, Band II/1: Prosa A-M, Tübingen 1990, 124. I manoscritti della Biblioteca del Seminario vescovile di Padova, a cura di A. Donello, G.M. Florio, N. Giovè, L. Granata, G. Canova Mariani, P. Massalin, A. Mazzon, F. Toniolo, S. Zamponi, Firenze 1998, 49-51 nr. 111, tav. CXXI. G. Auzzas-C. Delcorno, Inventario di prediche volgari inedite (Biblioteche dell'Italia Centro-Settentrionale), in "Lettere italiane", 51 (1999), 602-616, qui 614. I manoscritti datati di Padova, a cura di A. Mazzon, A. Donello, G. M. Florio, N. Giovè, L. Granata, G. P. Mantovani, A. Tomiello, S. Zamponi, Firenze 2003, 48-49 nr. 76, tav. LXXV. Fonti: Dizionario biografico degli italiani, Roma 1960-. Patrologia Latina, ed. J.-P. Migne, Paris 1844-1864. Bibliotheca hagiographica latina antiquae et mediae aetatis, Bruxelles 1898-1901. Anthologia Latina, ed. F. Buecheler et A. Riese, Lipsiae 1906. F. Stegmüller, Repertorium biblicum Medii aevi, Matriti 1940 (=1950)-1980. H. Walther, Proverbia sententiaeque Latinitatis medii aevi, Göttingen 1963-1983. P.O. Kristeller, Iter Italicum, 2, London-Leiden 1967. Vibius Sequester, Vibius Sequester, edidit Remus Gelsomino, Lipsiae 1967. H. Walther, Initia carminum ac versuum Medii Aevi posterioris Latinorum. Alphabetisches Verzeichnis der Versanfänge mittellateinischer Dichtungen, Göttingen 1969. T. Pesenti, Professori e promotori di medicina dello Studio di Padova dal 1405 al 1509, Trieste 1984. Claudii Claudiani Carmina, edidit J.B. Hall, Leipzig 1985 (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana). L. Bertalot, Initia Humanistica Latina. Initienverzeichnis lateinischer Prosa und Poesie aus der Zeit des 14. bis 16. Jahrhunderts, Band 1: Poesie, Tübingen 1985. V. Volpi, DOC. Dizionario delle opere classiche, Milano 1994. E. Dekkers-E. Gaar, Clavis Patrum Latinorum, editio tertia aucta et emendata, Steenbrugis 1995. Personennamen des Mittelalters. Nomina Scriptorum Medii Aevi. PMA, red. Bearb. C. Fabian, 2. erw. Ausg., München 2000. Indice biografico italiano, a cura di T. Nappo, terza edizione, München 2002. BISLAM. Bibliotheca Scriptorum Latinorum Medii Recentiorisque Aevi, 1, a cura di R. Gamberini, Firenze 2003. L. Bertalot, Initia humanistica latina. Initienverzeichnis lateinischer Prosa und Poesie aus der Zeit des 14. bis 16. Jahrhunderts, Band II/2: Prosa N-Z, Tübingen 2004. Recupero da catalogo (Recupero da: Manoscritti biblioteca Seminario vescovile Padova, 49-51 nr. 111). Fondo: manoscritti. Forme varianti dei nomi: Guarino: Veronese <1374-1460>, Guarinus: Veronensis <1374-1460> -> Guarini, Guarino <1374-1460>, Antonio: Panormita <1394-1471> -> Beccadelli, Antonio <1394-1471>, Antonio: Panormita <1394-1471> -> Beccadelli, Antonio <1394-1471>, Guarino: Veronese <1374-1460>, Guarinus: Veronensis <1374-1460> -> Guarini, Guarino <1374-1460>, Guarino: Veronese <1374-1460>, Guarinus: Veronensis <1374-1460> -> Guarini, Guarino <1374-1460>, Leonardo: Aretino <1370-1444>, Leonardus: Aretinus <1370-1444> -> Bruni, Leonardo <1370-1444>, Guarino: Veronese <1374-1460>, Guarinus: Veronensis <1374-1460> -> Guarini, Guarino <1374-1460>, Bernardinus Malsperonus: de Alvarotis , Bernardinus Speronus: de Alvarotis -> Speroni, Bernardino: degli Alvarotti , Bernardinus Malsperonus: de Alvarotis , Bernardinus Speronus: de Alvarotis -> Speroni, Bernardino: degli Alvarotti . Nomi nel titolo: Verona. Nomi nel titolo: Cicero, Marcus Tullius. Nomi nel titolo: Sallustius Crispus, Gaius. Nomi nel titolo: Paulus . Nomi nel titolo: Vergilius Maro, Publius. Lingue: Latino (cc. 7r-19r), Latino (cc. 19r-20v), Latino (cc. 21r-29r), Latino (cc. 29r-30r), Latino (cc. 30r-v), Latino (c. 31r), Latino (cc. 33r-34v), Latino (cc. 35r-36v), Latino (cc. 37r-40v), Latino (cc. 40v), Latino (cc. 41r-44v), Latino (c. 45r), Latino (c. 45r), Latino (cc. 45v-56r), Latino (cc. 57r-69v), Latino (c. 69v), Latino (cc. 70r-71v), Latino (c. 72r), Latino (cc. 72r-75v), Latino (cc. 75v-76v), Latino (cc. 77r-79r), Latino (cc. 79r-80v), Latino (cc. 81r-85r), Latino (cc. 85r-87v), Latino (cc. 89r-100v), Latino (cc. 101r-102r), Latino (cc. 102v-105v), Latino (cc. 105v-122v), Latino (cc. 123r-144v), Latino (cc. 145r-152r), Latino (cc. 153r-170r), Latino (cc. 170v-171v), Latino (cc. 173r-183v), Latino (c. 185rv), Italiano (cc. 186r-187v). Codici di contenuto: opera storica, manuale, traduzione. Genere letterario: più generi letterari o altro. Catalogazione: Silvia Rizzi. Revisione: Elena Lunelli, 25 agosto 2024. Data creazione scheda: 7 maggio 2007. Data ultima modifica: 6 febbraio 2026.

Dettagli

Autore

Cicero, Marcus Tullius

Biblioteca

Padova, Biblioteca del Seminario vescovile, manoscritti

Lingua Manoscritto

Latino

Biblioteca correlata

Biblioteca

Biblioteca della Facoltà Teologica del Triveneto

Via del Seminario, 7, Padova (PD)